Ga naar de inhoud
Kennisbank

Groeven zagen of frezen, sponningen en verstek: hoe regel ik dat in imos iX en CAM iX?

Zo laat u CAM iX zelf kiezen tussen zagen en frezen, maakt u sponningen betrouwbaar en klopt de zaagmaat bij verstek, met of zonder kantenband.

Kort antwoord: In imos iX tekent u wat u wilt hebben: een groef, sponning of verstek. CAM iX bepaalt met bewerkingsprincipes hoe de machine dat maakt. Leg één keer vast wat elke machine kan, zodat een groef automatisch wordt gezaagd of met de grootst passende frees wordt gefreesd. Bij verstek kiest u een verstekhoek, een freesprofiel voor verstek en zet u de kant op kantenverlijmen na CNC, zodat imos de zaagmaat goed berekent.

Informatie

Geldt voor

  • imos iX 2017 en nieuwer met CAM iX (praktijkervaring met 2017, 2019 en 2023)
  • Modules: imos iX CAD (Artikeldesigner, kanteninstellingen) en imos CAM iX (machine, bewerkingsprincipes, productieworkflow)
  • Koppelingen: postprocessor van uw CNC-machine (bijvoorbeeld Homag, Biesse of SCM), zaaglijst naar Ardis of Schnitt, ERP
  • Laatst gecontroleerd: oktober 2026

Groeven: zagen of frezen

  1. Leg bij de machine onder Mogelijke bewerkingen vast welke groeven de machine kan maken. Kan het zaagaggregaat alleen in X-richting, sta zaaggroeven dan alleen in X toe.
  2. Maak een bewerkingsprincipe dat een gezaagde groef in Y-richting automatisch omzet naar een freesbewerking.
  3. Maak per frees een freesprincipe voor groeven, met een voorwaarde op de groefbreedte. Bijvoorbeeld: vanaf 8 mm met de frees van 8 mm, vanaf 19 mm met de frees van 19 mm.
  4. Geef het principe met de dikste frees de hoogste prioriteit en bouw per 10 af. Zo kiest CAM iX altijd de grootst passende frees.
  5. Stel voor gezaagde groeven in dat ze aan beide zijden door het paneel lopen, met een verlenging van bijvoorbeeld 10 mm. Een zaaggroef die niet doorloopt, geeft dan bewust een foutmelding.
  6. Leg voor groeven en sponningen een stapdiepte per gang vast op basis van de totale diepte, bijvoorbeeld met een TAB-formule: <tab(%DE,%DE,4,%DE/2,8,%DE/3,12,%DE/4)>.
Tip

In de praktijk werken twee lijnen goed: doorgaande groeven automatisch zagen en de rest frezen, of juist frezen als voorkeur. In dat laatste geval zet CAM iX een zaaggroef die breder is dan de kleinste frees om naar frezen. Kies één lijn. Kamerfrezingen volgen hetzelfde prioriteitsprincipe; zie het artikel over bewerkingsprincipes.

Sponningen

  1. Maak een freesprincipe voor sponningen met voorwaarden op breedte en diepte, net als bij groeven.
  2. Teken de sponning aan de juiste kant van de lijn en controleer in de machinesoftware aan welke kant de frees loopt: de weergave aan de machine klopt niet altijd.
  3. Leg de freesrichting vast. In de praktijk laten we groeven en sponningen in dezelfde richting lopen als de draairichting van de frees, en buitencontouren tegengesteld.
  4. Groef en sponning in een front met greeplijst? Voeg ze als losse bewerking toe in het samengesteld paneel, gestuurd met variabelen voor diepte en breedte.

Verstek tekenen met de juiste zaagmaat

  1. Selecteer de kanten en kies een verstekhoek, of stel in de Artikeldesigner de overgang in op Verstek.
  2. Ken aan de verstekkant een freesprofiel voor verstek toe, bijvoorbeeld PRF_VERSTEK.
  3. Zet de kant op Kantenverlijmen NA CNC. Zonder deze instelling klopt de overmaatberekening niet.
  4. Gebruik de Filter-functie om alle kanten met een verstekhoek in de order in één keer te selecteren en profiel en bewerkingsvolgorde gelijk te zetten.
  5. Controleer de paneelmaat. Wilt u bij een kaal verstek 2 mm extra, dan moet dat in de zaagmaat staan: een paneel van 600 mm wordt op 602 mm gezaagd.

Verstek op de CNC of op de formaatzaag

  1. Bepaal per machine of verstek erop gemaakt wordt.
  2. Maakt u verstek op de formaatzaag, filter de verstekbewerking dan uit in de productieworkflow van de CNC. Het paneel krijgt wel overmaat, maar wordt niet gefreesd of gezaagd.
  3. Gebruik een kantenband voor verstek dat automatisch 10 mm overmaat geeft. Via zaaglijst en ERP krijgt de operator van de kantenlijmer dan ook een kantcode, zodat hij ziet waar een verstek zit.
  4. Hebt u meer machines, werk dan met twee verstekprofielen, bijvoorbeeld VERSTEK_CNC en VERSTEK_ZAAG. De machine die geen verstek kan, weigert VERSTEK_CNC in de workflow en het paneel gaat automatisch naar de machine die het wel kan.
  5. Freest u verstek terwijl er al kantenband zit, wijs dan links- en rechtsdraaiende zustergereedschappen toe.

Waarom zo?

De tekenaar moet tekenen wat het meubel nodig heeft, niet welk gereedschap de machine pakt. Die kennis hoort in CAM iX. Komt er een frees bij, dan past u alleen de principes aan. Bij verstek draait alles om de zaagmaat, want die gaat naar zaaglijst en ERP. Daarom moet imos weten dat het band ná de CNC komt en of het verstek kaal of met band is. In de praktijk zien we vaak dat verstekprofielen volledig uit een workflow worden verwijderd. Dan verdwijnen ongemerkt ook bewerkingen die wel nodig waren.

Tip

Klant van Wood Intelligence Plus? Dan hebt u toegang tot e-learnings voor het instellen van de CAM iX-module. Daarin leert u alles over het aanmaken van:

  • boringen;
  • frezingen, zoals kamerfrezingen, groeffrezingen, binnencontourfrezingen, sponningfrezingen, buitencontourfrezingen en formaatfrezingen langs de contour;
  • de diverse zaagbewerkingen.

In de video's van de e-learning ziet u hoe u de bewerkingen in iX CAD tekent en hoe iX CAM ze uitvoert op uw CNC-machine. Lees meer over Wood Intelligence Plus.

Veelgestelde vragen

Kan een gefreesde groef in één baan, met de inloop aan het einde?

Met standaard principes lukt dat niet altijd. Een oplossing is een component: een subprogramma in de machinesoftware dat imos met variabelen aanstuurt. Dat component moet dan wel in de machinesoftware worden aangemaakt.

Hoe teken ik groeven op regelmatige afstand?

Teken ze in de Artikeldesigner op het tabblad Bewerkingen. Zo zijn ze deel van het artikel en hoeft u ze niet per paneel los te tekenen.

Waarom klopt de zaagmaat van mijn verstekpaneel niet?

Controleer drie dingen: staat de kant op kantenverlijmen na CNC, is het juiste verstekprofiel gekozen, en is bij een verstek met band het profiel juist wég gelaten?

Verder lezen

Meer dan één oplossing

Voor vrijwel elke vraag in deze kennisbank bestaan meerdere oplossingen. Welke het beste past, hangt af van uw werkwijze, machinepark en koppelingen. Twijfelt u, of werkt u met software die wij (nog) niet ondersteunen? Stuur gerust een mailtje naar Wood Intelligence. We denken graag mee over elk vraagstuk.

imos is een merk van imos AG. Wood Intelligence is een onafhankelijk consultancybureau.

Toegang tot download

Meld u aan om te controleren of deze download beschikbaar is.