Hoe werken bewerkingsprincipes en formatteringsklassen samen in imos CAM iX?
Hoe CAM iX een getekende bewerking aan een bewerkingsprincipe koppelt, en hoe formatteringsklassen per materiaal automatisch het juiste principe kiezen.
Kort antwoord: Een bewerkingsprincipe vertaalt een getekende bewerking naar de machine: bewerkingstype, voorwaarden, gereedschap en bewerkingsparameters. De formatteringsklasse is een nummer dat u aan elk materiaal geeft, bijvoorbeeld 1 voor spaanplaat en 2 voor MDF. Neemt u die klasse op als voorwaarde in het principe, dan kiest CAM iX automatisch het juiste principe zodra het materiaal in de tekening verandert.
Geldt voor
- imos iX 2017 en nieuwer met CAM iX
- Module: imos CAM iX (gereedschappen, bewerkingsprincipes) en de materialen in imos iX
- Koppelingen: postprocessor van uw CNC-machine, bijvoorbeeld Homag, Biesse of SCM
- Laatst gecontroleerd: oktober 2026
CAM iX: kamerfrezingen rond en rechthoekig
Kamerfrezingen instellen in imos CAM iX.
Hoe CAM iX een principe kiest
Voor elke getekende bewerking zoekt CAM iX een passend bewerkingsprincipe. Dat gaat in een vaste volgorde:
- Eerst het bewerkingstype: hoofdtype (boren, frezen of zagen) en subtype (bijvoorbeeld boren verticaal).
- Daarna de prioriteit: hoe hoger, hoe eerder het principe wordt bekeken. Prioriteit 100 gaat vóór 10.
- Dan de voorwaarden: die moeten allemaal waar zijn. Is er één onwaar, dan zoekt CAM iX verder bij het volgende principe.
- Het eerste principe dat volledig past, wordt gebruikt. Er wordt niet verder gezocht.
Past er geen enkel principe, dan krijgt u de melding dat er geen bewerkingsprincipe is gevonden.
Een bewerkingsprincipe aanmaken
Zorg eerst dat het gereedschap bestaat, met ten minste de diameter en de nuttige lengte ingevuld. Dan:
- Open het principe STANDARD, wijzig de principenaam en sla op. Er ontstaat een kopie.
- Geef het een naam volgens uw vaste opbouw, bijvoorbeeld
BOR_VERT_Ø05_00→35. - Stel de prioriteit in, bijvoorbeeld 10. Gebruik een waarde hoger dan 0.
- Kies bij het bewerkingstype Boren en als subtype Boren verticaal.
- Voeg onder Voorwaarden via Vergelijking toevoegen een voorwaarde toe: diameter gelijk aan 5 mm.
- Voeg een tweede voorwaarde toe: diepte kleiner dan of gelijk aan de maximale bewerkingsdiepte van de boor, hier 35 mm. Koppel beide met EN.
- Voeg de formatteringsklasse van het materiaal als voorwaarde toe als het principe materiaalafhankelijk is.
- Klik onder de voorwaarden op + en koppel bij Gereedschappen het juiste gereedschap.
- Laat de bewerkingsparameters (snelheden, in- en uitloop, stofkap) eerst op de standaard staan. Pas ze pas aan als het resultaat op de machine niet goed is.
- Sla op in de juiste map en test met een eenvoudig paneel.
Maak eerst één principe voor boren, één voor frezen en één voor zagen. Pas als die werken kopieert u ze naar varianten. Fouten in de basis vermenigvuldigen zich anders met elke kopie.
Formatteringsklassen inrichten
Spaanplaat, MDF, multiplex en massief hout vragen elk een andere snelheid, in- en uitloop of zelfs een ander gereedschap. De formatteringsklasse maakt dat onderscheid zonder dat de tekenaar iets hoeft te kiezen.
- Leg een vaste klassenlijst vast, bijvoorbeeld: 1 spaanplaat, 2 MDF, 3 multiplex, 4 massief, 5 compact/volkern, 6 solid surface.
- Vul bij elk materiaal in de materiaaldatabase de bijbehorende formatteringsklasse in.
- Neem de klasse als voorwaarde op in de bewerkingsprincipes die per materiaal verschillen.
- Maak per klasse een eigen principe, met een herkenbaar klassenummer in de naam, bijvoorbeeld
_K1. - Vul bij ieder nieuw materiaal direct de klasse in.
Een voorbeeld uit de praktijk: een keuken is getekend met een spaanplaat werkblad. Later wordt het watervast multiplex. Met formatteringsklassen past CAM iX het principe vanzelf aan. Zonder klassen moet iemand handmatig een ander principe kiezen, en dat wordt vroeg of laat vergeten. Het gevolg kan een gebroken frees zijn.
Past u formatteringsklassen in bulk aan via SQL? In de materiaaltabel wordt de klasse in de kolom CLASS_CUT vanaf 0 geteld: klasse 1 in imos is daar dus 0. Maak altijd eerst een back-up van de database.
Een vaste naamopbouw
Het aantal tekens voor een principenaam is beperkt, en u wilt in één oogopslag zien welk principe is gekozen. Werk daarom met afkortingen, gescheiden door een underscore:
- Machine: bijvoorbeeld
HOM,BIE, of een letter per machine als u er meer hebt. - Bewerking:
BOR(boren),FRE(frezen),ZGN(zagen),SPN(sponning),GRF(groef),KAM(kamerfrezen). - Richting:
VERT,HORZ,UNI(onder een hoek). - Contour:
GBC(gesloten binnencontour),BC(buitencontour). - Doorgang:
DG(doorgaand),ND(niet doorgaand). - Maten:
Øvoor diameter (ALT+157),→voor diepte van-tot (ALT+26). Noteer diameters met minimaal twee cijfers:Ø05, nietØ5. - Prioriteit en klasse:
P10,K1.
Zo ontstaat bijvoorbeeld HOM_GBC_DG_Ø08_00→22_P10_K1. Maak daarnaast een mappenstructuur per machine en per bewerking, met mapnamen die de afkorting uitleggen.
Praktische keuzes per bewerking
- Doorgaand boren: maak een apart principe en zet de diepte op
%Z+2, de paneeldikte plus 2 mm. Zo boort u nooit dieper dan bedoeld, ook als iemand 25 mm diepte heeft getekend. - Kamerfrezen: geef het principe met de grootste frees de hoogste prioriteit en een voorwaarde op de minimale kamermaat. Een kamer van 100 mm wordt dan met de grootst passende frees uitgeruimd; kleinere kamers vallen door naar een kleinere frees.
- Groeven: kan de zaag alleen in X-richting, zorg dan dat groeven in Y-richting automatisch naar een freesprincipe gaan. Houd daarbij rekening met de beschikbare frezen: een smalle groef met een kleine frees, vanaf een bepaalde breedte met een grotere.
- Verstek en kantenband: werk met links- en rechtsdraaiende zustergereedschappen, zodat de frees het kantenband niet lostrekt.
Waarom zo?
In de praktijk zien we vaak dat CAM-fouten per stuk worden opgelost. Dat werkt niet: zonder vaste structuur blijft u brandjes blussen. Een vaste naamopbouw, prioriteiten met tussenruimte (10, 20, 30) en formatteringsklassen maken het systeem voorspelbaar. Wie het logbestand leest, ziet aan de naam direct welk gereedschap, welke diepte en welke klasse is gekozen. En omdat elk gereedschap een diameter en nuttige lengte heeft, meldt CAM iX het zelf als iets is getekend wat niet kan.
Veelgemaakte fouten
- 'Kleiner dan' in plaats van 'kleiner dan of gelijk aan'. Bij 'kleiner dan 20 mm' valt een bewerking van precies 20 mm buiten het principe.
- Geen klasse bij het materiaal. Dan past geen enkel klassegebonden principe en volgt de melding dat er geen bewerkingsprincipe is gevonden.
- Prioriteit 0 of lager. Een principe met een te lage of uitgeschakelde prioriteit doet niet mee.
- Principes zonder maximale diepte. Dan kiest CAM iX ook een gereedschap dat de bewerking fysiek niet kan maken.
Veelgestelde vragen
Wat gebeurt er als twee principes allebei passen?
CAM iX gebruikt het principe met de hoogste prioriteit binnen hetzelfde bewerkingstype. Zodra er één volledig past, stopt het zoeken. Geef specifieke principes daarom een hogere prioriteit dan algemene.
Hoeveel formatteringsklassen heb ik nodig?
Zoveel als u materialen hebt die echt anders bewerkt worden. Vaak is dat vijf à zes. Begin bij de installatie met één klasse, bijvoorbeeld voor spaanplaat en MDF, en breid uit als de basis werkt.
Moet ik de bewerkingsparameters invullen?
Niet direct. imos werkt standaard met basisinstellingen. Vul ze in als het resultaat in de machinesoftware niet goed is en controleer per wijziging het effect op de machine.
Waarom staat de prioriteit in de naam?
Zodat u in lijsten en in het logbestand direct ziet in welke volgorde principes worden bekeken, zonder elk principe te hoeven openen.
Verder lezen
- Wat is een postprocessor en hoe zet ik een CNC-machine op in imos CAM iX?
- Hoe lees ik het CAM iX-logbestand en los ik 'geen bewerkingsprincipe gevonden' op?
- Naamgeving van materialen en kantenband in imos iX
- imos-cursus
Wilt u CAM iX in uw eigen tempo leren? Wood Intelligence Plus bevat een Nederlandstalige e-learning voor iX CAM.
Meer dan één oplossing
Voor vrijwel elke vraag in deze kennisbank bestaan meerdere oplossingen. Welke het beste past, hangt af van uw werkwijze, machinepark en koppelingen. Twijfelt u, of werkt u met software die wij (nog) niet ondersteunen? Stuur gerust een mailtje naar Wood Intelligence. We denken graag mee over elk vraagstuk.
imos is een merk van imos AG. Wood Intelligence is een onafhankelijk consultancybureau.